Θέμα λογοτεχνίας 2013

Θέμα λογοτεχνίας 2013 Ανακοινώθηκαν απο τον ΟΕΦΕ το θέμα της λογοτεχνίας θεωρητικής κατευθυνσης που έπεσαν στις Πανελλήνιες 2013. Το θέμα της λογοτεχνίας θεωρητικής κατευθυνσης για τις Πανελλήνιες 2013 έπεσε κείμενο απο τον Κρητικό του Διονύσιου Σολωμού . Διονύσιος ΣολωμόςΟ ΚΡΗΤΙΚΟΣ5 [22.] Ἀλλά τό πλέξιμ’ ἄργουνε1 καί μοῦ τ’ ἀποκοιμοῦσε2Ἠχός, γλυκύτατος ἠχός, ὁπού μέ προβοδοῦσε3.25 Δέν εἶναι κορασιᾶς φωνή στά δάση πού φουντώνουν,Καί βγαίνει τ’ ἄστρο τοῦ βραδιοῦ καί τα νερά θολώνουν,Καί τόν κρυφό της ἔρωτα τῆς βρύσης τραγουδάει,Τοῦ δέντρου καί τοῦ λουλουδιοῦ πού ἀνοίγει καί λυγάει·Δέν εἶν’ ἀηδόνι κρητικό, πού σέρνει τή λαλιά του30 Σέ ψηλούς βράχους κι ἄγριους ὅπ’ ἔχει τή φωλιά του,Κι ἀντιβουΐζει ὁλονυχτίς ἀπό πολλή γλυκάδαἩ θάλασσα πολύ μακριά, πολύ μακριά ἡ πεδιάδα,Ὥστε πού πρόβαλε ἡ αὐγή και ἔλιωσαν τ’ ἀστέρια,Κι ἀκούει κι αὐτή καί πέφτουν της τά ρόδα ἀπό τά χέρια·35 Δέν εἶν’ φιαμπόλι4 τό γλυκό, ὁπού τ’ ἀγρίκαα μόνοςΣτόν Ψηλορείτη ὅπου συχνά μ’ ἐτράβουνεν ὁ πόνοςΚι ἔβλεπα τ’ ἄστρο τ’ οὐρανοῦ μεσουρανίς νά λάμπειΚαί τοῦ γελοῦσαν τά βουνά, τά πέλαγα κι οἱ κάμποι·Κι ἐτάραζε τά σπλάχνα μου ἐλευθεριᾶς ἐλπίδα40 Κι ἐφώναζα: «ὦ θεϊκιά κι ὅλη αἵματα Πατρίδα!»Κι ἅπλωνα κλαίοντας κατ’ αὐτή τά χέρια μέ καμάρι·Καλή ’ν’ ἡ μαύρη πέτρα της καί τό ξερό χορτάρι.Λαλούμενο5, πουλί, φωνή, δέν εἶναι νά ταιριάζει,Ἴσως δέ σώζεται στή γῆ ἦχος πού νά τοῦ μοιάζει·------------------------------------------1. άργουνε· αργοπορούσε, καθυστερούσε, βράδυνε2. μου τ’ αποκοιμούσε· μου το καθυστερούσε, το καθιστούσε ράθυμο, νωθρό, αργό3. με προβοδούσε· με προέπεμπε, με συνόδευε4. φιαμπόλι· αυτοσχέδιο πνευστό όργανο των ποιμένων (σουραύλι)5. λαλούμενο· μουσικό όργανοΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ45 Δέν εἶναι λόγια· ἦχος λεπτός…………………………Δέν ἤθελε6 τόν ξαναπεῖ ὁ ἀντίλαλος κοντά του.Ἄν εἶν’ δέν ἤξερα κοντά, ἄν ἔρχονται ἀπό πέρα·Σάν τοῦ Μαϊοῦ τές εὐωδιές γιομίζαν τόν ἀέρα,Γλυκύτατοι, ἀνεκδιήγητοι7……………………………...50 Μόλις εἶν’ ἔτσι δυνατός ὁ Ἔρωτας καί ὁ Χάρος.Μ’ ἄδραχνεν ὅλη τήν ψυχή, καί νά ’μπει δέν ἠμπόρειὉ οὐρανός, κι ἡ θάλασσα, κι ἡ ἀκρογιαλιά, κι ἡ κόρη·Μέ ἄδραχνε, καί μ’ ἔκανε συχνά ν’ ἀναζητήσωΤή σάρκα μου νά χωριστῶ γιά νά τόν ἀκλουθήσω.55 Ἔπαψε τέλος κι ἄδειασεν ἡ φύσις κι ἡ ψυχή μου,Πού ἐστέναξε κι ἐγιόμισεν εὐθύς ὀχ τήν καλή μου·Καί τέλος φθάνω στό γιαλό τήν ἀρραβωνιασμένη,Τήν ἀπιθώνω μέ χαρά, κι ἤτανε πεθαμένη.------------------------------------------6. δεν ήθελε· δεν επρόκειτο, δε θα τολμούσε να7. ανεκδιήγητοι [ενν. ήχοι]· ανεκλάλητοι, άρρητοι, εξωανθρώπινοιΕΡΩΤΗΣΕΙΣΑ1. Τρία χαρακτηριστικά του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού, από τον οποίο επηρεάστηκε ο Σολωμός, είναι το μεταφυσικό στοιχείο, η αγάπη για την πατρίδα και η εξιδανίκευση του έρωτα. Για κάθε ένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά να γράψετε ένα αντίστοιχο παράδειγμα μέσα από το κείμενο.Μονάδες 15Β1. Σύμφωνα με τον Π. Μάκριτζ: «Αυτό που κάνει εντύπωση (στον Σολωμό) είναι η επιμονή του να χρησιμοποιεί εικόνες από τον κόσμο της φύσης».Να επιβεβαιώσετε την παραπάνω άποψη με μία εικόνα από τους στίχους 23-28 και άλλη μία από τους στίχους 35-43, παρουσιάζοντας το περιεχόμενό της καθεμιάς (μονάδες 10) και σχολιάζοντας τη λειτουργία της στο κείμενο (μονάδες 10).Μονάδες 20Β2. Στους στίχους 29-34 «Δέν εἶν’ ἀηδόνι … ἀπό τά χέρια·» να αναζητήσετε τέσσερα διαφορετικά σχήματα λόγου (μονάδες 8) και να σχολιάσετε τη λειτουργία τους στο κείμενο (μονάδες 12).Μονάδες 20Γ1. Να σχολιάσετε τους δύο τελευταίους στίχους του ποιήματος σε ένα κείμενο 120-140 λέξεων:Καί τέλος φθάνω στό γιαλό τήν ἀρραβωνιασμένη,Τήν ἀπιθώνω μέ χαρά, κι ἤτανε πεθαμένη.Μονάδες 25ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝΔ1. Να συγκρίνετε ως προς το περιεχόμενο το απόσπασμα από το ποίημα Ο Κρητικός του Δ. Σολωμού με το παρακάτω απόσπασμα από τη νουβέλα του Ν.Λαπαθιώτη Κάπου περνούσε μια φωνή, αναφέροντας (μονάδες 5) και σχολιάζοντας (μονάδες 15) τρεις ομοιότητες και δύο διαφορές μεταξύ των δύο κειμένων.Μονάδες 20Ναπολέων ΛαπαθιώτηςΚΑΠΟΥ ΠΕΡΝΟΥΣΕ ΜΙΑ ΦΩΝΗΑυτό το βράδυ, η Ρηνούλα δεν κοιμήθηκε. Σαν ένας πυρετός γλυκός, της μέλωνε τα μέλη. Όλη νύχτα, μέχρι το πρωί, το αίμα της, πρώτη φορά, της τραγουδούσε, φανερά, τόσο ζεστά τραγούδια…Κι όταν, προς τα χαράματα, την πήρε λίγος ύπνος, είδε πως ήταν μέσα σ΄ ένα δάσος, −ένα μεγάλο δάσος γαλανό, μ’ ένα πλήθος άγνωστα κι αλλόκοτα λουλούδια. Περπατούσε, λέει, μέσ’ στην πρασινάδα, σκυμμένη, και με κάποια δυσκολία, χωρίς, όμως αυτό, να συνοδεύεται κι απ’ τη συνηθισμένην αγωνία, που συνοδεύει κάποιους εφιάλτες. […]Και την ίδια τη στιγμή, χωρίς ν’ αλλάξει τίποτε, μια μελωδία σιγανή γεννήθηκε κι απλώθηκε, σαν ένα κόρο1 από γνώριμες φωνές, που, μέσα τους, ξεχώριζε γλυκιά και δυνατή, την ήμερα παθητική και πλέρια του Σωτήρη! Κι η φωνή δυνάμωνε, δυνάμωνε, και σε λίγο σκέπασε και σκόρπισε τις άλλες, −κι έμεινε μονάχη και κυρίαρχη, γιομίζοντας τη γη, τον ουρανό, γιομίζοντας το νου και την καρδιά της! Κι είχ’ ένα παράπονο βαθύ, η χιμαιρική αυτή φωνή, − κι έμοιαζε μ’ ένα χάδι τρυφερό, λησμονημένο, γνώριμο, κι απόκοσμο! Κι η ψυχή της έλιωνε βαθιά, σαν το κερί, σβήνοντας σε μια γλύκα πρωτογνώριστη, σε μια σπαραχτική, πρωτοδοκίμαστη, και σαν απεγνωσμένη, νοσταλγία! Και καθώς ήταν έτοιμη να σβήσει, και να λιώσει, πίστεψε πως ήταν πια φτασμένη στον παράδεισο…Κι η Ρηνούλα ξύπνησε με μιας, σα μεθυσμένη, −και κρύβοντας το πρόσωπο μέσ’ στο προσκέφαλό της, μην τύχει και τη νιώσουν από δίπλα, ξέσπασε σ’ ένα σιγανό παράπονο πνιγμένο…Ν. Λαπαθιώτης, Κάπου περνούσε μια φωνή, Εκδόσεις Ερατώ, Αθήνα 2011, σ. 71-731. κόρος· χορωδίαΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)1. Στο εξώφυλλο του τετραδίου να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ Δ΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝθα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει.4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.30 π.μ.
Τελευταία τροποποίηση στις 28/06/2013 - 11:36

Η Επικαιρότητα Τώρα